Kanal Tedavisi
Kanal Tedavisi Nasıl Yapılır?
Kanal tedavisi bir diş hekimi veya endodontist tarafından gerçekleştirilebilir. Endodontist, diş pulpası veya sinirinin hastalıkları ve yaralanmalarının nedenleri, teşhisi, önlenmesi ve tedavisi konusunda uzmanlaşmış diş hekimidir.
Kanal tedavisinde ilk adım, kök kanallarının şeklini görmek için bir röntgen filmi çekerek çevredeki kemiklerde herhangi bir enfeksiyon belirtisi olup olmadığını belirlemektir.
Diş hekimi dişin yakınındaki alanı uyuşturmak için lokal anestezi kullanacaktır. Bazı vakalarda diş siniri öldüğü için anestezi gerekli olmayabilir ancak birçok diş hekimi hastanın rahatlaması ve prosedürün daha düzgün uygulanması için bölgeyi uyuşturur.
Tedavi sırasında o bölgeyi kuru ve tükürüksüz tutmak için dişin etrafına bir lastik örtü (rubber dam) yerleştirecektir.
Diş hekimi bunun ardından kök kanalına bir erişim deliği açacaktır. Bu delikten içerideki zararlı bakteriler, çürümüş sinir dokusu ile pulpa dişten çıkarılır. Temizleme işlemi kök kanal törpüleri kullanılarak gerçekleştirilir.
Çapları giderek artan törpüler sırasıyla bu delik içine yerleştirilerek kullanılır ve kök kanallarının çeperlerini kazıyıp fırçalayarak temizlemek için diş boyunca çalışılır.
Buradan çıkan mikro kalıntılar düzenli olarak temizlenir. Dişin iç kısmı iyice temizlendikten sonra açılan delik kapatılır.
Tedavi Öncesi Süreç Nasıldır?
Kanal tedavisi yapılacak dişin özü canlı ise ve kişinin genel bir sağlık problemi, sistemik (tüm vücudu etkileyen) bir hastalığı yoksa tedavi yapılmadan önce antibiyotik kullanmaya gerek duyulmaz. Ancak enfeksiyonun ileri olduğu durumlarda ve diş hassasiyeti durumunda hekim tarafından antibiyotik verilebiliyor.
Tedavi Aşamaları Nelerdir?
Diş röntgeni ile kök kanalları ve çevre kemiklerdeki iltihaplanma görüntülenir.
Lokal anestezi ile diş çevreniz uyuşturulur. Sinirin öldüğü durumlarda anesteziye gerek duyulmaz ancak hekiminiz sizi rahatlatmak için anestezi uygulayabilir.
Dişe bir delik açılarak pulpa dokusu çevresindeki bakteriler ve enfekte doku ile çıkarılır.
Sonrasında kök kanalları temizlenir ve oluşan boşluğa dolgu yapılarak tekrar enfekte olması önlenir.
Dişteki boşluğa yapılan dolgu için günümüzde dijital porselen dolgu sistemi kullanılabiliyor. Bu tip dolgular dişe destek açısından çok daha etkili oluyor. Yani tedavisi yapılan dişin ömrü kısalmıyor.
Kanal Tedavisi Sonrasında Dikkat Edilmesi Gerekenler
Kanal tedavisi sonrasında yavaş yavaş dişlerde iyileşme gözlemlenirken dikkat edilmesi gereken bazı durumlar:
Kanal tedavisi bitene kadar sert veya kabuklu yiyecekleri ısırmaktan kaçınmak gerekir.
Günlük diş temizliğine aksatmadan devam etmek önemlidir. Dişlerin hassasiyeti de göz önünde bulundurularak nazik bir şekilde dişlerin günde en az 2 kere fırçalanarak temizlenmesini sağlamak gerekir. Günlük diş temizliğini aksatmamak, hem kanal tedavisi sonrası için hem de genel ağız sağlığı için şarttır.
Kanal tedavisi sonrası olası enfeksiyonların da önüne geçmek için günde en az 1 defa diş ipi kullanmak gerekir. Diş ipi kullanımı, diş fırçası kullanımında olduğu gibi ağız sağlığı için gereklidir. Diş ipi kullanımına başlarken, hekimin ağız ve diş yapınıza uygun önerilerinden faydalanabilirsiniz.
Tedavi sonrasında yapışkan ve şekerli gıdaların tüketiminin bir süreliğine azaltılması önerilir. Şekerler diş çürüklerin en önemli nedenlerindendir. Hem ağız hem de tüm vücut sağlığı için şeker tüketimi sınırlandırılmalıdır. Şeker yalnızca çikolata, gofret gibi ürünlerde değil; birçok içecekte ve paketli üründe bulunur.
Endodontik tedavi sonrasında hekim tarafından önerilen ağrı kesici ilaçlar veya spreyler düzenli kullanılmalıdır. Eğer kullanılan ağrı kesici ilaçlar veya spreyler ağrıyı azaltmıyorsa en kısa süre içerisinde hekiminize başvurabilirsiniz.
Sıkça Sorulan Sorular
Kanal Tedavisi Ne Kadar Sürer?
Kanal tedavisi kişinin dişindeki kök sayısı, kök kanallarındaki enfeksiyon, sinirlerin temizlenmesi gibi işlemlere bağlı olarak değişiklik gösterebilir. Bazı durumlarda ise ek işlemler gerekebilir. Bu durumda hekiminiz size işlemlerle ilgili bilgilendirme yapacaktır.
Kanal tedavisi, dişin enfeksiyon durumuna göre bir haftaya kadar uzayabilir. Ortalama bir kanal tedavisi yaklaşık olarak 30 ila 90 dakika arasında sürebilir. Bazı vakalarda örneğin, bir enfeksiyon varsa, diş hekimi dişi temizlemek için içeri ilaç koyacağı için dişi kapatmadan önce bir hafta beklenir.
Diğer vakalarda diş temizlendiği gün mühürlenebilir. Eğer kanal tedavisi aynı gün tamamlanmazsa, arada geçen sürede kanalın tekrar enfekte olmaması ve temiz kalması için açılan deliğe geçici bir dolgu yerleştirilir.
Diş kapatılacağı zaman deliğin içine sızmayı engelleyecek bir macun yerleştirilir. Ardından tedavinin başında açılan dış erişim deliği bir dolgu ile kapatılır.
Kanal tedavisi bütünüyle tamamlanıncaya, yani kalıcı dolgu konuluncaya kadar o diş ile çiğnemekten kaçınmak gereklidir. Bu sayede hem dişin iç kısmının tekrar kirlenmesi hem de yapısı geçici olarak zayıflamış dişin desteklenmeden önce hasar görmesini engellemek mümkün olacaktır. Bu süreç boyunca diş fırçalamak ve antiseptik gargara yapmak gibi normal diş bakımı sürdürülmelidir.
Dişin tam anlamıyla restore edilmesi daha fazla işlem yapılmasını gerektirebilir. Kanal tedavisine ihtiyaç duyan diş genellikle büyük bir dolgu veya geniş çürüme ya da başka bir zayıflığı olan bir diş olduğu için, dişi korumak ve kırılmasını önlemek üzere diş tacı, diş kaplaması gibi prosedürler uygulanabilir. Bu prosedürlere duyulabilecek ihtiyaç diş hekimi tarafından önceden belirtilecektir.
Kanal Tedavisi Sonrası Ağrı Olur Mu?
Her ne kadar kanal tedavisi ağrılı bir prosedür olarak bilinse bile, normal bir dolgu işleminden daha fazla ağrıya ve acıya yol açan bir işlem değildir. Hissedilen acı, ağrı ve hassasiyet zaten mevcut olan iltihap ve enfeksiyondan kaynaklanır.
Kanal tedavisinin tamamlanmasını takip eden ilk birkaç gün boyunca, özellikle de temizlenmiş bir enfeksiyon durumu mevcut ise bölgedeki dokuda hassaslık olabilir. Bu ağrı, hekiminizin tavsiye edeceği ağrı kesici ilaçlar ile kontrol edilebilir.
Kanal Tedavisinin Alternatifleri Nelerdir?
Kanal tedavisi %95’ten yüksek başarı oranı ile çok etkili prosedürdür. Kanal tedavisi ile kök kanalı doldurularak sabitlenen dişler, doğru diş bakımı ile ömür boyu kullanılabilir.
Doğal dişlerin korunması ağız sağlığında her zaman tercih edilen seçenektir. Kanal tedavisinin alternatifi ise hem çiğneme işlevini eski haline getirmek hem de bitişik diğer dişlerin kaymasını önlemek için sorunlu dişin çıkarılarak bir köprü, implant veya çıkarılabilir kısmi protez ile değiştirilmesidir.
Bu alternatifler hem kanal tedavisinden daha pahalıdır hem de daha uzun süreli bir tedavi sürecini gerektirirler.
Kanal Tedavisini Önlemek İçin Hangi Önlemler Alınabilir?
Bir dişin sinirinin ve pulpasının iltihaplanması ve enfekte olmasını engellemenin en basit yolu ağız hijyenine dikkat etmektir. Sağlıklı dişlerin günlük bakımını aksatmadan yapmak, dişleri temiz tutmak, diş ipi kullanmak, gargara kullanmak, şekerli gıdalardan uzak durmak, sigara ve alkol tüketimini sınırlandırmak diş kayıpları ve kanal tedavisi gibi işlemlerin önüne geçilmesinde etkili rol oynamaktadır. Senede 2 kere diş hekiminin düzenli kontrolü, diş taşı temizliği ve rutin bakımların düzenli olarak yapılması ile istenmeyen diş kayıplarının önüne geçerek, sağlıklı dişlerin korunması sağlanabilir. Ağız hijyenine ek olarak, travmalara bağlı kanal tedavisinin önüne geçmek için spor yaparken ağız ve diş koruyucuları kullanılabilir.
Kanal Tedavisi Tekrar Yapılabilir Mi?
Kanal tedavisi tekrarlanabilen bir işlemdir. Tedavinin başarısız olduğu durumlarda, kanal dolgusu boşaltılıyor, kök kanalları tekrar şekillendirilip dezenfekte edildikten sonra tekrar doldurulabiliyor.
İyi yapılmış bir kanal tedavisinin başarı oranı yüzde 90-95 olarak gösteriliyor. Yani iltihap ya da ağrı gelişmiyor. Ancak, kişinin ağız hijyenine dikkat etmemesine bağlı olarak dişte yeni bir çürük, diş sert dokusunda kırık oluşması gibi kök kanallarının içine yeniden bakteri sızıntısı yaşanması halinde tekrar enfeksiyon gelişebiliyor.